Друзья

Пингвин Поли мечтал найти себе друга. Он поплыл на льдине и попал на остров. Там он познакомился с морским котиком по имени Мурик. Они сразу подружились. Поли учил Мурика плавать, а Мурик показал, как надо ловить рыбу. Теперь они лучшие друзья.

друзья — ընկերներ

поплыл — լողաց

льдина — սառցաբեկոր

остров — կղզի

морской котик — ծովային փոկ

подружились — ընկերացան

познакомился — ծանոթացավ

плавать — լողալ

ловить рыбу — ձուկ բռնել

Вопросы

1. Как звали пингвина? Поли
2. На чем поплыл Поли до острова? льдине
3. Кто такой Мурик? морской котик\тюлень
4. Чему учил Поли Мурика? плавать
5. Кто умел ловить рыбу? мурик

Խուլի այծերը

Աթաբեկ Խնկոյան

Մի խուլ մարդ երեք այծ ուներ: Մեկի պոզը կոտրած էր: Ինչպես է լինում, մի օր այծերը կորում են: Տերն ընկնում է դես-դեն` այծերը գտնելու:
 Նա պատահում է մի ուրիշ խուլ մարդու՝ վար անելիս և հարցնում է.
 -Բարի աջողում, ապե՛ր, այծերս չե՞ս տեսել:
 -Լավ է՝ այսպես ցանեմ, – ձեռը մի կողմ թափ տալով՝ պատասխանում է վար անողը:
 Այծատերը կարծելով, թե դեպի ցույց տված կողմն են գնացել այծերը ասում է.
 -Թող երկինքը վկա լինի, թե գտա այծերս, պոզը կոտրածը քեզ եմ տալու:
 Ասում է և գնում այծերը որոնելու: Այծերը գտնելով՝ ուրախ – ուրախ առաջն արած, քշում բերում է արտավարի մոտ և ասում.
 – Շնորհակալ եմ, ախպե՛ր, այծերս գտա. առ՝ այս այծն էլ քեզ, – ու պոզը կոտրած այծը քշում է դեպի նա:
 – Ես չեմ կոտրել դրա պոզը, ես տեղեկություն չունեմ,֊ զարմանալով ասում է արտավար խուլը:
 – Ի՞նչ ես խոսում, – ասում է այծատերը, – ես ա՛յս այծն եմ խոստացել, որ մեռնես՝ մյուս այծերից տվողը չեմ:
 – Չէ՛, ես չեմ կոտրել, ֊ բարկացած ասում է մեկը:
 – Չէ՛, ես է՛ս այծն եմ խոստացել, – կրկնում է մյուսը: Սա՝ նրան, նա՝ սրան, բանը հասնում է տուրուդմբոցի: Վերջն էլ գնում են քյոխվի մոտ գանգատ: Գյուղը չհասած՝ սրանց հանդիպում է մի պառավ կին, նույնպես խուլ և հարսի ձեռքից փախած:

-Ա՛յ նանի, – ասում է այծատերը, – իմ այծերը կորել էին, գնացի, էս մարդուն հարցրի, սա էլ այծերիս տեղը ցույց տվեց: Պոզը կոտրած այծս տալիս եմ սրան, չի վերցնում, ես է՛դ այծն եմ խոստացել, որ մեռնի էլ՝ մյուս այծերից տվողը չեմ:
 – Ա՛յ նանի, – ասում է խուլ մարդը,- էս օտարականն եկել, ասում է, թե՝ այծիս պոզը դու ես ջարդել: Թող ձեռքս ջարդվի, թե ես էդ բանից տեղեկություն ունեմ:
 – Է՜, որդիքս, ձեր արևն ապրի, -պատասխանում է խուլ պառավը, – ինչ էլ ուզում է լինի, ես ձեր խնդիրը չեմ կարող կատարել, քանի էն անզգամ հարսը տանն է՝ ես էն տունը ոտ կոխողը չեմ ու չեմ:
 

արտավար-արտ վարող
 քյոխվա– գյուղի մեծահարուստ ղեկավար, գյուղապետ
 խնդիր-այստեղ՝ խնդրանք
 Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Հեքիաթի դեպքերը հերթականությամբ թվարկի՛ր։
 – Խուլը կորցնում է այծը։

-Խուլը կորցնում է այծերը։

Խուլը գտնում է վար անողին։

Վար անողը չի լսում նրան և պատասխանում է ուրիշ բան։

Այծատերը գտնում է այծերը և բերում է վար անողի մոտ։

Նրանք չեն հասկանում միմյանց և սկսում են վիճել։

Գնում են քյոխվի մոտ, բայց հանդիպում են խուլ պառավի։

2. Այծատերի անունից պատմի՛ր մինչև նրա և վար անողի կռվելը:

Մի օր այծերս կորան:Մի օր այծերս կորան։ Գնացի որոնելու, հանդիպեցի մի մարդուն։ Հարցրի՝ այծերս չե՞ս տեսել։ Նա ձեռքը մի կողմ տարավ։ Ես էլ գնացի էն կողմը և գտա այծերս։ Շատ ուրախացա ու բերեցի նրան, որ շնորհակալություն ասեմ։

3. Վար անողի անունից պատմի՛ր այդ հատվածը:
 Վար էի անում: Վար էի անում։ Մոտեցավ մի մարդ և մի բան ասաց։ Ես չլսեցի ինչ ասաց ու ասեցի՝ լավ է այսպես ցանեմ։ Հետո տեսա՝ եկել է, մի այծ է բերում, ասում է՝ պոզը կոտրածն է։ Չհասկացա՝ ինչու։

4. Նշի՛ր այն հատվածը, որը քեզ դուր եկավ։ Այծատերը գտնում է այծերը և ուրախանում է:

5. Շարունակի՛ր հորինել:
    Մի պառավ երեք խուլ այծ ուներ։ Մի օր պառավը կորավ։Այծատերը երկար մտածեց, ինչու էր վիճել վար անողի հետ։ Մի օր նստած էր այծերի կողքին, երբ թվաց՝ թե իր այծերը ինչ-որ բան են բաբախում։ Նա չլսեց հստակ, բայց կարծեց, թե ասում են.
  — Հաշտվի՛ր, տեր, հաշտվի՛ր…
  Այծատերը ժպտաց ու ասաց.
  — Հա, ճիշտ եք, ես էլ եմ մեղավոր։ Վաղը կգնամ ու կասեմ՝ «Ների՛ր, ախպե՛ր»։
  Այդպես էլ արեց։ Հաջորդ օրը գնաց արտավայր և ձեռքը մեկնելով ասաց.
  — Բարի լույս, ախպե՛ր։ Ես էի սխալվել։
  Վար անողը ժպտաց։ Երկուսն էլ ծիծաղեցին, ու այծերը ուրախ խռմփացին՝ կարծես ասում էին՝ «Լավ եք արել»։

Ամպեր կամ երկինք նկարելիս մենք միշտ ընտրում ենք կապույտ կամ երկնագույն մատիտներ։ Ճիշտ է, երբ նայում ենք վերև,  երկինքը ծովի պես կապույտ է երևում, և մեր մտքով չի էլ անցնում, որ այդ կապույտի տակ թաքնված են բազմաթիվ այլ գույներ։ Դե ուրեմն,  ճիշտ ժամանակն է իմանալու` ինչու է երկինքը կապույտ։

Երկիր մոլորակը շրջապատված է օդի շերտերով։ Այն օդը, որը մենք շնչում ենք իր մեջ պարունակում է թթվածին, ազոտ, ածխաթթու գազ,  մասամբ նաև ջուր և անտեսանելի մանրէներ։ Երբ արևն արձակում է իր շողերը, օդը՝ իր մեջ կուտակած այդ գազերի շնորհիվ տարբեր  երանգներ է  ստանում՝ սպիտակից մինչև կարմիր, կարմիրից էլ մինչև նարնջագույն, դեղին, կանաչ, երկնագույն, կապույտ, մանուշակագույն…

Եվ ահա, երբ այդ բազմագույն ճառագայթն անցնում է օդի հաստ շերտով, օդի մասնիկները շաղ են տալիս այդ բոլոր գույները, իսկ առավել շատ, նրա մանուշակագույն, կապույտ և երկնագույն մասերը, այդ պատճառով էլ երկինքը գունավորվում է երկնագույնով։

Պարզվում է, որ արևի ճառագայթներն են ներկում օդը մեր գլխավերևում։ Իսկ երբ արևը հեռանում է ու իր տեղը ժամանակավորապես զիջում է լուսնին, երկինքը սև  է երևում: Պատճառն այն է, որ լուսինը չի կարող արևի պես ճառագայթներ արձակել։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և էլեկտրոնային բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր. 

մանրէներ – շատ փոքր կենդանի օրգանիզմներ, որոնք չենք տեսնում աչքով

ճառագայթներ – արևի լույսի շողեր

մթնոլորտ – Երկիրը շրջապատող օդի շերտեր

2․ Ի՞նչ գույն ունի երկինքը:

կապույտ

3․ Ի՞նչ է պարունակում օդը, որը մենք շնչում ենք:

Օդը պարունակում է թթվածին, ազոտ, ածխաթթու գազ, ջուր և անտեսանելի մանրէներ։

4․ Գրի՛ր տրված բառերի հականիշ (հակառակ իմաստ) բառերը.

Վերև-ներկև

սպիտակ-սև

հաստ-բարակ

հեռանալ-մոտի  կանալ

5․ Ի՞նչ կուզեիր, որ երկնքից թափվեր (Տեղադրի՛ր քո բլոգում առանձին հրապարակմամբ):Կուզեի, որ երկնքից թափվեին ծաղիկներ։ 🌼

6․ Փորձի՛ր բացատրել, թե ինչու է երկինքը կապույտ: Երկինքը կապույտ է, քանի որ Երկրի մթնոլորտը ցրում է արևի լույսը: